Kies taal

Close

Buitenoorontstekingen bij brandweerduikers onder het vergrootglas

Beroepsduikers blijken kwetsbaar voor buitenoorontstekingen. Omdat ook brandweerduikers tot de risicogroep behoren, willen Falck en het Duikmedisch Centrum van de Koninklijke Marine onderzoeken hoe groot het probleem in de brandweerduikpraktijk is en met welke maatregelen de aandoening kan worden voorkomen. In december werd in Den Helder een ‘Duik Powersessie’ aan het thema gewijd, die door Falck-instructeurs en verschillende mensen met diverse achtergronden uit het brandweerveld en civiele duikindustrie werd bijgewoond. Missie: het voorkomen van uitval bij trainingen en in de operationele duikpraktijk.

Uitval voorkomen
Thijs Wingelaar, militair duiker en arts bij het Duikmedisch Centrum, verzorgde een leerzaam programma voor de duikspecialisten. Falck en de Koninklijke Marine werken al jarenlang samen bij het opleiden van duikers voor operationele taken onder water en de behoefte aan veilige en gezonde werkomstandigheden voor duikers verbindt beide partijen. Want duiken is een specialistische job waarvoor mensen via een intensief opleidings- en trainingsprogramma worden klaargestoomd. Uitval vanwege gezondheidsproblemen is dan ook ongewenst, zowel voor de duikers als voor de organisatie. Een buitenoorontsteking is een reden voor arbeidsuitval, omdat het met zo’n aandoening simpelweg onmogelijk is om te duiken. De duiker kan niet meer ‘klaren’ en kan zodoende de druk in zijn middenoor niet meer effenen, met mogelijke schade aan het trommelvlies tot gevolg. Duiken met een oorontsteking is dus medisch gezien onverantwoord.

​​​Onderzoek
Uit een Duits onderzoek enkele jaren geleden bleek dat ruim 43 procent van alle sportduikers ooit in zijn leven een buitenoorontsteking oploopt. Ook het DMC zelf deed onderzoek en stelde vast dat in de periode 2011-2016 van 162 duikers in opleiding er twintig de opleiding in een aangepast traject moesten volgen in verband met buitenoorklachten. Dit geeft druk op het opleidingsprogramma en leidt in enkele gevallen tot het afbreken van de opleiding. Is dit te voorkomen, met bepaalde preventieve maatregelen of door de duikopleidingen op een andere manier in te richten?, vroeg Wingelaar zich af. Operations Director Stellan Van Oorschot van Falck Emergency Services, zei in zijn welkomstwoord dat Falck alle belang heeft bij de uitkomsten van het onderzoek, om uitval van aspirant-brandweerduikers in het opleidingstraject te helpen voorkomen. “Daarom zijn we blij met deze themabijeenkomst en we nemen het op ons om de kennis die we hier vandaag opdoen met zoveel mogelijk mensen in de brandweerduikpraktijk te delen.”

Wat is het?
Wingelaar legde eerst uit wat een buitenoorontsteking, welke symptomen erbij horen en wat de meest waarschijnlijke oorzaak is: “De aandoening kenmerkt zich door een ontsteking van de gehoorgang en het trommelvlies, zichtbaar door roodheid en zwelling, in ernstige gevallen ook met koorts. Uit ons onderzoek blijkt​ dat frequente​
​​​​​​
blootstelling aan water, al dan niet met chloor, de belangrijkste bron van de ontsteking is. Door langdurig contact met water kan de gehoorgang ‘verweken’, waardoor de kwetsbaarheid voor bacteriële infecties toeneemt. Lange tijd is gedacht dat ook het jaargetijde een rol speelt, maar dat hebben we niet kunnen aantonen.”​
​​
Handelingsperspectief
Op zoek naar een aanpak om de oren van beroepsduikers gezond te houden. Is er een ‘ei van Columbus’? Of een mix van maatregelen? Wat zijn de praktijkervaringen van brandweerduikers en zijn er misschien al best practices? Wingelaar vervolgt: “Als blootstelling aan water de bron van de problemen is, is het een kleine stap naar de conclusie dat het belangrijk is de oren na het duiken goed droog te maken. Leerzaam in dit opzicht was de aanpak van een Italiaanse duikploeg die bij ons een opleiding volgde. De duikers föhnden hun oren droog na elke praktijktraining onder water. De effectiviteit ervan moet nog onderzocht worden, maar de methode kan makkelijk ingevoerd worden. Verder zou de toepassing van zure oordruppels mogelijk een bijdrage kunnen leveren aan het gezond en weerbaar houden van de gehoorgang. Want een zuur milieu belemmert de groei van bacteriën. Daarom is ook een algemene gezondheid van de gehoorgang van groot belang, dat wil zeggen de aanwezigheid van oorsmeer. Veel mensen hebben de neiging om dat weg te spoelen bij het douchen of op andere manieren te verwijderen. Maar het zit er niet voor niets, het heeft een functie. De zuurgraad van oorsmeer remt bacteriegroei, dus laat het vooral in de gehoorgang zitten. En wattenstaafjes om de oren zogenaamd ‘schoon’ te peuteren zijn helemaal uit den boze, omdat je daarmee ook de gehoorgang en het trommelvlies kan beschadigen. Naar mijn mening horen wattenstaafjes thuis in de prullenbak.”

Inventariseren en uitproberen
Tijdens de dialoog met de deelnemers aan de Duik Powersessie bleek dat diverse aanwezigen oorproblemen in hun ploegen herkennen. Zij onderkennen dat soms duikers tijdens de opleiding tijdelijk of volledig uitvallen, maar een kanttekening is dat die uitval niet altijd uitsluitend op het conto van een buitenoorontsteking kan worden geschoven. Volgens een van de aanwezigen zijn er soms andere onderliggende redenen en verkijken sommige aspirant-duikers zich op de zwaarte van de opleiding of zijn ze om mentale of fysieke redenen niet geschikt voor dit veeleisende specialisme. Een buitenoorontsteking kan dan de spreekwoordelijke laatste druppel zijn om de opleiding te verlaten.
Niettemin onderkennen alle deelnemers het belang van een goede aanpak om het risico van buitenoorontstekingen bij duikers te verminderen. Wat kunnen de brandweerkorpsen doen? Thijs Wingelaar is blij met die vraag: “Help ons door in jullie eigen omgeving te observeren en te inventariseren hoe vaak het probleem in de praktijk voorkomt en probeer eenvoudige maatregelen zoals het genoemde droog föhnen uit. Want het goed drooghouden van de gehoorgang kan een simpele en probate methode zijn om het risico op buitenoorontstekingen te verminderen. Misschien helpen bepaalde typen oordruppels ook wel, maar daar moeten we nog meer onderzoek naar doen. Belangrijk is dat we samen het probleem goed in kaart brengen om een goed beeld te krijgen van de werkelijke omvang in de duikpraktijk. De uitval als gevolg van buitenoorontsteking is weliswaar beperkt, maar het heeft wel gevolgen voor de inzetbaarheid van duikers en de paraatheid van organisaties. Dat benadrukt het belang om de gezondheid van duikers optimaal te waarborgen.”

 
 


​Beerweg 101
(Havennummer 7033)
3199 LM Maasvlakte - Rotterdam​​​​​​​​​

T. +31(0) 181 376 666
E. fireacademy@falck.com​
(industriële veiligheid) of
E. publiekeveiligheid@falck.nl
(hulpverleningsdiensten bij de overheid)

Falck Fire Academy, Beerweg 101, 3199 LM Maasvlakte - Rotterdam | email: fireacademy@falck.com  | tel: +31(0) 181 376 666 | Cookies

Jeg vil ændre min cookie tilladelser